Ubezpieczenia - najlepsi prawnicy, Polska

Jak działa dochodzenie roszczeń ubezpieczeniowych w Polsce

Prawo ubezpieczeniowe w Polsce obejmuje zawieranie i wykonywanie umów ubezpieczenia, likwidację szkód oraz spory z ubezpieczycielami. Dotyczy między innymi polis komunikacyjnych OC i AC, ubezpieczeń mieszkań, podróżnych, rolniczych, majątkowych, na życie oraz ubezpieczeń przedsiębiorców.

Po zgłoszeniu szkody ubezpieczyciel ustala odpowiedzialność i wysokość świadczenia na podstawie umowy, ogólnych warunków ubezpieczenia oraz dokumentów dotyczących zdarzenia. Poszkodowany może zakwestionować odmowę, zaniżoną wycenę, wyłączenie odpowiedzialności albo opóźnienie w wypłacie.

Typowa droga obejmuje zgłoszenie szkody, postępowanie likwidacyjne, reklamację, ewentualną interwencję Rzecznika Finansowego oraz negocjacje lub proces cywilny. W sprawach komunikacyjnych znaczenie mają także opinie rzeczoznawców, dokumentacja medyczna i akta postępowania dotyczącego wypadku.

Kiedy potrzebny jest prawnik od ubezpieczeń

• Ubezpieczyciel odmówił wypłaty, powołując się na wyłączenie odpowiedzialności, rażące niedbalstwo lub nieprawidłowe użycie pojazdu.
• Odszkodowanie za naprawę samochodu, najem pojazdu zastępczego albo utratę wartości handlowej jest wyraźnie zaniżone.
• Wypadek spowodował obrażenia, trwały uszczerbek na zdrowiu, koszty leczenia, utratę dochodu albo potrzebę stałej opieki.
• Spór dotyczy ubezpieczenia nieruchomości po zalaniu, pożarze, wichurze lub innym zdarzeniu objętym polisą.
• Ubezpieczyciel przeciąga likwidację szkody, wypłacił tylko część świadczenia lub nie przedstawia jasnego uzasadnienia decyzji.
• Sprawa obejmuje polisę przedsiębiorstwa, dużą szkodę majątkową, odpowiedzialność cywilną firmy albo kilka podmiotów odpowiedzialnych za zdarzenie.

Najważniejsze przepisy dotyczące ubezpieczeń w Polsce

Kodeks cywilny z 23 kwietnia 1964 r., w szczególności art. 805 i następne, reguluje umowę ubezpieczenia, obowiązki stron, świadczenie ubezpieczyciela i przedawnienie roszczeń. Przepisy te mają zastosowanie także wtedy, gdy szczegółowe zasady wynikają z ogólnych warunków ubezpieczenia.

Ustawa z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych określa między innymi zasady obowiązkowego OC posiadaczy pojazdów, OC rolników oraz ubezpieczenia budynków rolniczych. Reguluje również zadania UFG i mechanizmy wypłaty świadczeń, gdy sprawca nie miał ważnego OC albo pozostaje nieznany.

Ustawa z 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, obowiązująca od 1 stycznia 2016 r., określa zasady działalności zakładów ubezpieczeń, nadzoru, wypłacalności i ochrony klientów. W praktyce uzupełnia ją ustawa z 5 sierpnia 2015 r. o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym.

Najczęstsze pytania o prawo ubezpieczeniowe

Czy przed skierowaniem sprawy do sądu trzeba złożyć reklamację?

Co do zasady nie jest to ogólny warunek wniesienia pozwu. Reklamacja często pozwala jednak uzyskać uzasadnienie decyzji, ograniczyć spór i zgromadzić ważne dowody.

Ile czasu ma ubezpieczyciel na wypłatę odszkodowania?

Co do zasady świadczenie powinno zostać wypłacone w ciągu 30 dni od zgłoszenia szkody. Jeżeli wyjaśnienie sprawy w tym terminie jest niemożliwe, wypłata powinna nastąpić w terminie wskazanym w przepisach, zwykle nie później niż w ciągu 90 dni, z wyjątkami dotyczącymi postępowań karnych lub cywilnych.

Jak długo trwa spór z ubezpieczycielem?

Prosta reklamacja może zakończyć się w ciągu kilku tygodni. Sprawa wymagająca opinii rzeczoznawcy albo procesu sądowego trwa zwykle znacznie dłużej, często od kilkunastu miesięcy do kilku lat.

Jakie dokumenty warto przekazać prawnikowi?

Najważniejsze są polisa, ogólne warunki ubezpieczenia, decyzja ubezpieczyciela, kosztorys, korespondencja i potwierdzenie zgłoszenia szkody. W zależności od sprawy potrzebne mogą być także zdjęcia, faktury, dokumentacja medyczna, notatka policyjna i opinia rzeczoznawcy.

Czy można odwołać się od odmowy wypłaty?

Tak. Można złożyć reklamację, przedstawić dodatkowe dowody, zlecić prywatną opinię albo skierować sprawę do sądu. W sporach dotyczących instytucji finansowych możliwe jest również zwrócenie się do Rzecznika Finansowego po wyczerpaniu procedury reklamacyjnej.

Ile kosztuje prawnik w sprawie ubezpieczeniowej?

Wynagrodzenie zależy od wartości roszczenia, rodzaju sprawy, liczby dokumentów i tego, czy sprawa trafia do sądu. Może być ustalone jako kwota stała, stawka godzinowa albo połączenie opłaty podstawowej i wynagrodzenia za wynik.

Czy osoba prywatna może uzyskać pomoc prawną bez pełnej opłaty?

Możliwe są bezpłatne porady w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej, jeżeli osoba spełnia ustawowe warunki. Rzecznik Finansowy może także podjąć interwencję lub wydać istotny pogląd, lecz nie zastępuje pełnomocnika procesowego w każdej sprawie.

Jakie roszczenia można zgłosić po wypadku komunikacyjnym?

W zależności od skutków wypadku mogą obejmować koszty leczenia, rehabilitacji, opieki, utracone zarobki, zadośćuczynienie za krzywdę oraz rentę. Przy szkodzie w pojeździe dochodzi się między innymi kosztów naprawy, holowania, pojazdu zastępczego i utraty wartości handlowej.

Czy ubezpieczyciel może odmówić wypłaty z powodu wyłączenia w OWU?

Może powołać się na skuteczne wyłączenie, ale jego treść musi wynikać z umowy i być oceniana w konkretnych okolicznościach. Znaczenie ma także sposób sformułowania postanowienia, jego zrozumiałość oraz zgodność z bezwzględnie obowiązującymi przepisami.

Kiedy przedawnia się roszczenie z umowy ubezpieczenia?

Roszczenia z umowy ubezpieczenia co do zasady przedawniają się po trzech latach. Początek biegu terminu i wyjątki zależą od rodzaju ubezpieczenia oraz charakteru roszczenia, dlatego datę należy sprawdzić na podstawie dokumentów sprawy.

Czy można pozwać ubezpieczyciela z miejsca zamieszkania?

W wielu sprawach konsument może skorzystać z właściwości sądu związanej z miejscem zamieszkania, ale zasady zależą od rodzaju roszczenia i stron postępowania. Prawnik powinien sprawdzić właściwość sądu przed wniesieniem pozwu, aby uniknąć zwrotu lub przekazania sprawy.

Oficjalne instytucje przydatne w sprawach ubezpieczeniowych

• Komisja Nadzoru Finansowego nadzoruje rynek ubezpieczeniowy, kontroluje działalność zakładów ubezpieczeń i publikuje informacje dotyczące podmiotów nadzorowanych. Nie rozstrzyga indywidualnych sporów o wypłatę odszkodowania.
• Rzecznik Finansowy pomaga klientom podmiotów rynku finansowego, w tym ubezpieczonych, po przeprowadzeniu reklamacji. Może podjąć interwencję, prowadzić postępowanie polubowne lub przedstawić istotny pogląd w sprawie.
• Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny obsługuje między innymi roszczenia w przypadkach nieubezpieczonych lub nieznanych sprawców w zakresie przewidzianym ustawą. Prowadzi także bazę dotyczącą obowiązkowego ubezpieczenia OC.

Jak znaleźć i zatrudnić prawnika od ubezpieczeń

1. Zbierz dokumenty w ciągu kilku dni. Przygotuj polisę, OWU, decyzję ubezpieczyciela, korespondencję, dowody szkody i potwierdzenie terminów.
2. Ustal rodzaj problemu. Sprawdź, czy chodzi o odmowę, zaniżenie świadczenia, opóźnienie, szkodę osobową, komunikacyjną czy majątkową.
3. Porównaj kilku prawników. Szukaj osób zajmujących się prawem ubezpieczeniowym i sprawami podobnymi do Twojej, a nie wyłącznie ogólną obsługą prawną.
4. Zapytaj o strategię i terminy. Podczas pierwszej konsultacji ustal możliwe działania, potrzebne dowody, ryzyko procesu i przewidywany czas postępowania.
5. Uzgodnij wynagrodzenie na piśmie. Umowa powinna określać opłatę początkową, koszty opinii, zasady rozliczenia wyniku oraz ewentualne koszty zastępstwa procesowego.
6. Zadbaj o terminy. Reklamację warto przygotować niezwłocznie po decyzji ubezpieczyciela, a przedawnienie roszczenia sprawdzić przed podjęciem negocjacji.
7. Podpisz pełnomocnictwo i przekaż akta. Po przyjęciu sprawy prawnik może prowadzić korespondencję, negocjacje, postępowanie przed Rzecznikiem Finansowym lub reprezentację przed sądem.