Czy w Polsce można utworzyć trust i jak działa struktura powiernicza?
Polskie prawo nie przewiduje trustu jako odrębnej, typowej instytucji prawa majątkowego. Podobny cel osiąga się zwykle przez umowę powierniczą, fundację, fundację rodzinną, darowiznę, testament albo odpowiednio zaprojektowaną strukturę spółek.
Umowa powiernicza może polegać na tym, że jedna osoba przenosi własność lub inne prawa na powiernika, który korzysta z nich zgodnie z uzgodnieniami. Skutki wobec osób trzecich, wierzycieli, spadkobierców i organów podatkowych zależą od konkretnej konstrukcji.
W sprawach transgranicznych znaczenie mają prawo właściwe, miejsce zamieszkania stron, położenie majątku oraz przepisy podatkowe. Prawnik analizuje także, czy zagraniczny trust będzie uznany dla danego celu w Polsce.
Kiedy pomoc prawnika od struktur powierniczych jest szczególnie potrzebna?
- Majątek znajduje się w kilku państwach. Trzeba ustalić prawo właściwe, zasady opodatkowania oraz skutki wobec polskich spadkobierców i wierzycieli.
- Planowana jest sukcesja firmy rodzinnej. Prawnik porównuje fundację rodzinną, darowizny, testament, umowy powiernicze i rozwiązania korporacyjne.
- Klient chce przekazać majątek z określonym przeznaczeniem. Dotyczy to między innymi zabezpieczenia małoletnich, zarządzania nieruchomością lub finansowania edukacji.
- Powiernik ma zarządzać pieniędzmi albo udziałami. Umowa powinna określać zakres uprawnień, wynagrodzenie, kontrolę i odpowiedzialność za naruszenia.
- Istnieje ryzyko sporu ze spadkobiercami lub wierzycielami. Prawnik ocenia zachowek, bezskuteczność czynności, ochronę wierzycieli i możliwość podważenia transferu majątku.
- Otrzymano świadczenie z zagranicznego trustu. Konieczna może być analiza podatku dochodowego, podatku od spadków i darowizn oraz obowiązków dokumentacyjnych.
Jakie polskie przepisy mają zastosowanie?
Kodeks cywilny reguluje między innymi własność, zobowiązania, umowy, darowizny, dziedziczenie i ochronę wierzycieli. Nie ustanawia ogólnej instytucji trustu, dlatego umowa powiernicza musi mieścić się w granicach prawa i nie może obchodzić przepisów bezwzględnie obowiązujących.
Ustawa o fundacjach określa zasady tworzenia i działania fundacji posiadających osobowość prawną. Fundacja może służyć celom majątkowym lub społecznym, ale nie jest polskim odpowiednikiem prywatnego trustu rodzinnego.
Ustawa o fundacji rodzinnej z 26 stycznia 2023 roku obowiązuje od 22 maja 2023 roku. Wprowadziła fundację rodzinną jako odrębne narzędzie planowania sukcesji, zarządzania majątkiem rodzinnym i wypłat dla beneficjentów, z odrębnymi zasadami podatkowymi.
Najczęstsze pytania o trusty i umowy powiernicze w Polsce
Czy trust jest legalny w Polsce?
Samo korzystanie z zagranicznego trustu nie jest automatycznie zakazane. Polska nie ma jednak krajowej konstrukcji trustu identycznej z rozwiązaniami common law, więc skutki trzeba oceniać przez pryzmat polskich przepisów cywilnych, rodzinnych i podatkowych.
Czy polski prawnik może przygotować umowę trustu?
Prawnik może przygotować analizę i dokumentację umowy powierniczej albo polskiej struktury alternatywnej. Przy zagranicznym truście często potrzebna jest również współpraca z prawnikiem w państwie, którego prawo reguluje trust.
Czym różni się trust od fundacji rodzinnej?
Trust jest konstrukcją wywodzącą się głównie z systemów common law i opiera się na rozdzieleniu tytułu prawnego oraz interesu beneficjenta. Fundacja rodzinna jest polską osobą prawną uregulowaną ustawowo, z organami, statutem i wpisem do rejestru.
Czy fundacja rodzinna jest odpowiednia dla każdej rodziny?
Nie. Jej utworzenie wiąże się z kosztami, formalnościami, obowiązkami organizacyjnymi i ograniczeniami działalności. Przed wyborem tej formy trzeba porównać ją z testamentem, darowizną, spółką oraz innymi rozwiązaniami sukcesyjnymi.
Czy umowa powiernicza przenosi własność majątku?
Może prowadzić do przeniesienia własności, ale zależy to od jej treści i rodzaju składnika majątku. Przy nieruchomościach wymagany jest akt notarialny, a przy innych prawach mogą obowiązywać dodatkowe wymogi formalne.
Ile kosztuje przygotowanie struktury powierniczej?
Wynagrodzenie zależy od wartości i rodzaju majątku, liczby państw, zakresu analizy podatkowej oraz liczby dokumentów. Przed rozpoczęciem prac warto uzyskać pisemny zakres usługi, stawkę lub budżet oraz informację o kosztach notarialnych i rejestrowych.
Jak długo trwa przygotowanie takiej struktury?
Prosta analiza i projekt dokumentów mogą zająć kilka tygodni. Sprawy obejmujące nieruchomości, przedsiębiorstwo, wielu beneficjentów lub zagraniczne prawo często wymagają kilku miesięcy.
Czy można przenieść polską nieruchomość do zagranicznego trustu?
Wymaga to zbadania prawa polskiego, prawa trustu, formy czynności i skutków podatkowych. Sama konstrukcja trustu nie zastępuje aktu notarialnego ani wpisu do księgi wieczystej, gdy wymagają tego polskie przepisy.
Czy trust chroni majątek przed wierzycielami?
Nie zapewnia automatycznej ochrony. Transfer dokonany z pokrzywdzeniem wierzycieli może zostać zakwestionowany, a sąd może badać jego rzeczywisty cel, moment zawarcia i wypłacalność dłużnika.
Jak trust wpływa na dziedziczenie w Polsce?
Trzeba uwzględnić między innymi dziedziczenie ustawowe, testament, zachowek i prawa małżonka. Zagraniczny trust może nie wyłączyć roszczeń osób uprawnionych według polskiego prawa.
Czy wypłata z zagranicznego trustu podlega opodatkowaniu w Polsce?
Może podlegać opodatkowaniu, lecz wynik zależy od kwalifikacji wypłaty, statusu beneficjenta, dokumentów trustu i właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Przed wypłatą warto uzyskać odrębną opinię podatkową.
Czy notariusz jest potrzebny przy tworzeniu struktury powierniczej?
Nie każda umowa powiernicza wymaga aktu notarialnego. Notariusz może być konieczny między innymi przy przenoszeniu własności nieruchomości, sporządzaniu określonych czynności spadkowych lub składaniu wymaganych oświadczeń.
Oficjalne źródła informacji i rejestry
- Ministerstwo Sprawiedliwości publikuje informacje dotyczące prawa cywilnego, rodzinnego, spadkowego oraz zasad działania rejestrów sądowych.
- Krajowy Rejestr Sądowy zawiera dane podmiotów wpisywanych do rejestru, w tym fundacji, spółek i fundacji rodzinnych.
- Krajowa Rada Notarialna przedstawia informacje o czynnościach notarialnych, samorządzie notarialnym i kancelariach notarialnych.
Jak znaleźć i zatrudnić prawnika do sprawy trustu?
- Opisz cel i majątek. W ciągu jednego lub dwóch dni przygotuj informacje o beneficjentach, składnikach majątku, kraju powiązanym ze sprawą i oczekiwanym rezultacie.
- Poszukaj prawnika od prawa cywilnego, spadkowego i podatkowego. Przy sprawie zagranicznej sprawdź, czy kancelaria prowadziła sprawy z zakresu prawa międzynarodowego prywatnego lub trustów.
- Porównaj zakres pierwszej konsultacji. Zapytaj, czy obejmuje analizę dokumentów, ryzyka podatkowe, zachowek, wierzycieli i alternatywy dla trustu.
- Poproś o pisemną wycenę. Powinna wskazywać etapy pracy, przewidywany czas, koszty notariusza, tłumaczeń, opinii podatkowych i zagranicznych pełnomocników.
- Zbierz dokumenty. Przygotuj akty własności, umowy, testamenty, dokumenty spółek, informacje o zobowiązaniach oraz dokumenty zagranicznego trustu, jeśli już istnieje.
- Zatwierdź strategię przed podpisaniem dokumentów. Prawnik powinien przedstawić skutki cywilne, podatkowe i rodzinne oraz wskazać, jakie czynności wymagają notariusza lub wpisu do rejestru.
Lawzana pomaga znaleźć najlepszych prawników i kancelarie w lokalizacji Polska dzięki wyselekcjonowanej i wstępnie zweryfikowanej liście wykwalifikowanych prawników. Nasza platforma udostępnia rankingi oraz szczegółowe profile prawników i kancelarii, dzięki czemu możesz porównać je pod kątem dziedzin prawa, w tym Trusty, doświadczenia i opinii klientów.
Każdy profil zawiera opis dziedzin prawa, w których działa kancelaria, opinie klientów, skład zespołu i wspólników, rok założenia, języki obsługi, adresy biur, dane kontaktowe, profile w mediach społecznościowych oraz opublikowane artykuły i materiały. Większość kancelarii na naszej platformie obsługuje klientów po angielsku i ma doświadczenie w sprawach krajowych oraz międzynarodowych.
Otrzymaj wycenę od wysoko ocenianych kancelarii w lokalizacji Polska, szybko, bezpiecznie i bez zbędnych formalności.
Zastrzeżenie:
Informacje na tej stronie mają charakter wyłącznie ogólny i nie stanowią porady prawnej. Staramy się, aby treści były rzetelne i aktualne, jednak stan prawny się zmienia, a wykładnia przepisów bywa różna. W sprawie dotyczącej Twojej sytuacji zawsze skonsultuj się z wykwalifikowanym prawnikiem.
Nie ponosimy odpowiedzialności za działania podjęte lub zaniechane na podstawie treści tej strony. Jeśli uważasz, że jakaś informacja jest nieprawidłowa lub nieaktualna, napisz do nas, a my ją sprawdzimy i w razie potrzeby poprawimy.
