Türkiye’de sınır dışı kararına karşı hukuki süreç nasıl işler?
Türkiye’de sınır dışı etme kararı, çoğunlukla valilik veya ilgili il göç idaresi birimleri tarafından yürütülen idari işlemler sonucunda verilir. Kararın dayanağı, tebliğ şekli, kişinin statüsü ve sınır dışı edileceği ülke birlikte değerlendirilir.
Sınır dışı kararına itiraz, kural olarak kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde açılır. Dava dilekçesinde işlemin hukuka aykırılığı, geri gönderme yasağı, aile bağları, sağlık durumu ve Türkiye’deki özel koşullar somut belgelerle açıklanmalıdır.
İdari gözetim uygulanıyorsa, sınır dışı kararına itirazdan ayrı olarak idari gözetimin incelenmesi veya kaldırılması talep edilebilir. Bu nedenle sınır dışı kararı, geri gönderme merkezi işlemleri, giriş yasağı ve uluslararası koruma başvurusu ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Hangi durumlarda sınır dışı kararına itiraz için avukat gerekir?
- Yedi günlük sürenin kaçırılma riski varsa: Kararın tebliğ tarihi, tercüme ve bildirim usulü incelenerek idare mahkemesine zamanında başvurulması gerekir.
- Geri gönderme merkezinde tutuluyorsanız: İdari gözetimin hukuki dayanağı, süreleri ve devamının gerekip gerekmediği ayrıca incelenebilir.
- Türkiye’de eş, çocuk veya diğer güçlü aile bağları bulunuyorsa: Aile birliği, çocuğun üstün yararı ve özel hayatla ilgili belgeler dosyaya sunulabilir.
- Geri gönderileceğiniz ülkede işkence, kötü muamele veya ciddi güvenlik riski varsa: Geri gönderme yasağına ilişkin kişisel ve güncel delillerin hazırlanması önem taşır.
- Uluslararası koruma başvurunuz, ikametiniz veya çalışma izniniz bulunuyorsa: Bu statülerin sınır dışı işlemine etkisi ve ilgili başvuru yolları birlikte değerlendirilmelidir.
- Kararda yanlış kimlik, yanlış adres veya hatalı hukuki gerekçe bulunuyorsa: Tebligat ve dosya kayıtları incelenerek iptal gerekçeleri oluşturulabilir.
Türkiye’de uygulanan başlıca mevzuat
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu: 11 Nisan 2013’te yürürlüğe giren Kanun, sınır dışı etme kararlarını, sınır dışı edilemeyecek kişileri, idari gözetimi ve itiraz usulünü düzenler. Kanunun geri gönderme yasağı, özellikle kişinin işkence veya kötü muamele riski bulunan bir yere gönderilmesini engelleyen temel hükümler arasındadır.
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik: 17 Mart 2016 tarihli bu Yönetmelik, Kanunun uygulanmasına ilişkin idari süreçleri ve yabancılarla ilgili işlemlerin yürütülmesine dair ayrıntıları düzenler.
Sınır Dışı Etme Yönetmeliği: 15 Nisan 2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Yönetmelik, sınır dışı etme kararlarının alınması, uygulanması ve ilgili idari işlemlere dair usul ve esasları düzenler. Mevzuat ve uygulama değişebileceğinden, başvuru öncesinde güncel metin ve tebligat içeriği kontrol edilmelidir.
Sık sorulan sorular
Sınır dışı kararına kaç gün içinde itiraz edilir?
Genel kural, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde yetkili idare mahkemesinde dava açılmasıdır. Tebliğin usulü, tercüme edilip edilmediği ve kişinin karardan ne zaman haberdar olduğu süre hesabını etkileyebilir.
Avukat tutmak zorunlu mudur?
Sınır dışı kararına karşı dava açmak için avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak süre kısa olduğu ve idari gözetim, uluslararası koruma ve giriş yasağı gibi konular birlikte ilerleyebildiği için yabancılar hukuku alanında çalışan bir avukatla başvurmak riski azaltabilir.
Sınır dışı kararına dava açılması işlemi otomatik olarak durdurur mu?
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamındaki genel kurala göre, dava süresinde açıldığında yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı işlemi uygulanmaz. Kanundaki istisnalar, kişinin açık rızası ve özel işlem türleri ayrıca incelenmelidir.
Geri gönderme merkezinde bulunan kişi nasıl avukata ulaşabilir?
Kişi avukatla görüşme ve vekâletname düzenleme imkânını ilgili merkez üzerinden kullanabilir. Maddi imkân yoksa bulunduğu ilin barosunun adli yardım birimine veya ilgili resmî birimlere başvuru yolları sorulabilir.
Sınır dışı kararı ile giriş yasağı aynı şey midir?
Hayır. Sınır dışı kararı kişinin Türkiye’den çıkarılmasına ilişkin işlemdir; giriş yasağı ise belirli süre Türkiye’ye girişin engellenmesiyle ilgilidir. Giriş yasağının süresi ve hukuki dayanağı, sınır dışı kararından ayrıca değerlendirilmelidir.
İkamet izni bulunan bir kişi sınır dışı edilebilir mi?
İkamet izni, tek başına sınır dışı işlemine karşı mutlak koruma sağlamaz. Kamu düzeni, kamu güvenliği, izin şartlarının ihlali veya Kanunda belirtilen diğer nedenler varsa işlem tesis edilebilir; ancak kararın somut ve hukuka uygun olması gerekir.
Uluslararası koruma başvurusu sınır dışı işlemine nasıl etki eder?
Uluslararası koruma başvurusu, kişinin statüsüne ve başvuru aşamasına göre sınır dışı işlemiyle farklı sonuçlar doğurabilir. Başvurunun reddedilmesi, kabul edilemez bulunması veya başka bir koruma statüsüyle ilişkisi dosya belgeleri üzerinden incelenmelidir.
Türkiye’de sınır dışı davasının masrafı ne kadardır?
Masraflar dava harcı, tebligat, tercüme, vekâlet ve avukatlık ücretinden oluşabilir. Avukatlık ücreti şehre, dosyanın aciliyetine ve idari gözetim bulunup bulunmamasına göre değişir; baştan yazılı ücret sözleşmesi istenmelidir.
Maddi gücü olmayan kişi ücretsiz avukat alabilir mi?
Baroların adli yardım sistemi, koşulları sağlayan kişilere avukat görevlendirilmesini değerlendirebilir. Bu yardım otomatik değildir; kişinin ekonomik durumu, başvurunun niteliği ve baronun istediği belgeler incelenir.
İdari gözetim ile sınır dışı kararı arasındaki fark nedir?
Sınır dışı kararı, kişinin Türkiye’den çıkarılmasına yönelik idari işlemdir. İdari gözetim ise sınır dışı işlemi yürütülürken kişinin geri gönderme merkezinde tutulmasıdır ve gözetimin devamı ayrıca hukuki denetime tabidir.
Avukata hangi belgeler verilmelidir?
Pasaport veya kimlik belgesi, sınır dışı kararının tebliği, geri gönderme merkezi evrakı, ikamet veya çalışma izni, uluslararası koruma kayıtları ve aile belgeleri hazırlanmalıdır. Sağlık raporları, tehdit kayıtları, polis tutanakları ve geri gönderilecek ülkedeki riski gösteren belgeler de önemli olabilir.
Dava ne kadar sürer?
Süre; mahkemenin iş yüküne, dosyanın kapsamına, tebligatlara ve bilirkişi veya kurum yazışmalarına göre değişir. Yedi günlük dava açma süresi ise yargılamanın toplam süresinden bağımsız olarak kaçırılmaması gereken kısa bir süredir.
Resmî başvuru ve bilgi kaynakları
- Göç İdaresi Başkanlığı: Yabancıların ikamet, uluslararası koruma, sınır dışı işlemleri, geri gönderme merkezleri ve ilgili idari süreçleri hakkında yetkili kamu kurumudur.
- İl Göç İdaresi Müdürlükleri: Valilikler bünyesinde yabancıların statüsü, tebligatlar, idari işlemler ve geri gönderme merkezi süreçleriyle ilgili uygulamaları yürütür.
- Türkiye Barolar Birliği ve il baroları: Avukatlık mesleğini ve baroları temsil eder; il baroları üzerinden adli yardım başvuruları ve avukat görevlendirilmesi hakkında bilgi alınabilir.
Avukat bulma ve görevlendirme için sonraki adımlar
- Tebligatı ve süreyi hemen kontrol edin. Sınır dışı kararını aldığınız gün karar tarihini, tebliğ tarihini ve itiraz süresini not edin. Yedi günlük süre bakımından aynı gün bir avukatla görüşmek en güvenli yaklaşımdır.
- Yabancılar hukuku ve idare hukuku deneyimini doğrulayın. Avukatın sınır dışı kararları, idari gözetim ve uluslararası koruma dosyalarıyla çalışıp çalışmadığını sorun. Baro kaydını ve iletişim bilgilerini resmî kanallardan kontrol edin.
- Belgeleri tek dosyada toplayın. Karar ve tebligat evrakını, pasaport kopyasını, ikamet belgelerini, aile kayıtlarını, sağlık raporlarını ve risk delillerini kronolojik sıraya koyun. Eksik belge varsa avukata ilk görüşmede bildirin.
- İlk görüşmede hukuki yolları yazılı olarak netleştirin. İptal davası, idari gözetimin kaldırılması, uluslararası koruma başvurusu ve giriş yasağına ilişkin işlemlerin birbirinden farkını öğrenin. Her başvurunun süresini ve olası sonucunu ayrı ayrı isteyin.
- Ücret ve masrafları sözleşmeye bağlayın. Avukatlık ücretinin hangi işlemleri kapsadığını, harç ve tercüme giderlerinin kime ait olduğunu yazılı belirleyin. Maddi imkân yoksa adli yardım seçeneğini hemen değerlendirin.
- Vekâletname ve tercüme işlemlerini geciktirmeyin. Türkiye dışındaysanız konsolosluk veya noter seçeneklerini, merkezdeyseniz vekâletname düzenleme usulünü avukatla teyit edin. Belgelerin Türkçe tercümesi gerekiyorsa yeminli tercüman kullanın.
- Başvuru sonrası tebligatları takip edin. Mahkeme dosyası, UYAP kayıtları ve Göç İdaresi bildirimleri düzenli kontrol edilmelidir. Adres veya telefon değişikliğini avukata ve ilgili kurumlara mümkün olan en kısa sürede bildirin.
Lawzana, nitelikli hukuk profesyonellerinden oluşan seçilmiş ve ön incelemeden geçirilmiş bir liste aracılığıyla Türkiye bölgesinde bölgesinde en iyi avukatları ve hukuk bürolarını bulmanıza yardımcı olur. Platformumuz, uzmanlık alanlarına, Sınır dışı etme ve deport savunması dahil, deneyime ve müvekkil geri bildirimlerine göre karşılaştırma yapmanıza olanak tanıyan sıralamalar ve ayrıntılı profiller sunar.
Her profil, firmanın uzmanlık alanlarının açıklamasını, müvekkil yorumlarını, ekip üyelerini ve ortaklarını, kuruluş yılını, konuşulan dilleri, ofis konumlarını, iletişim bilgilerini, sosyal medya varlığını ve yayınlanmış makaleleri veya kaynakları içerir. Platformumuzdaki firmaların çoğu İngilizce konuşmaktadır ve hem yerel hem de uluslararası hukuki konularda deneyimlidir.
Türkiye bölgesinde bölgesindeki en iyi hukuk bürolarından hızlı, güvenli ve gereksiz zorluk olmadan teklif alın.
Sorumluluk Reddi:
Bu sayfada sağlanan bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. İçeriğin doğruluğunu ve güncelliğini sağlamaya çalışsak da hukuki bilgiler zaman içinde değişebilir ve yasaların yorumlanması farklılık gösterebilir. Durumunuza özel tavsiye için her zaman nitelikli bir hukuk uzmanına danışmalısınız.
Bu sayfanın içeriğine dayanılarak yapılan veya yapılmayan işlemlerden dolayı tüm sorumluluğu reddederiz. Herhangi bir bilginin yanlış veya güncel olmadığını düşünüyorsanız, lütfen contact us, uygun olan yerlerde inceleyip güncelleyeceğiz.
