Türkiye’de şüpheli fiyat belirleme karteli nedeniyle özel tazminat davası açabilir miyim ve hangi deliller gereklidir?

Bu sorun Türkiye içerisinde oldukça yaygındır. Takip edilebilecek çeşitli yollar bulunmaktadır ancak tarafların statüsüne bağlıdır. Lütfen aşağıdaki cevaplarıma bakınız:

1- Eğer her iki taraf da şirket (tüzel kişi) ise bu dava usulü olarak hukuk mahkemesi kapsamına girecektir. Bu tür taleplerin şartlarından biri, zarar gören tarafın arabulucuk başvurusunda bulunmasıdır. Taraflar anlaşmaya varamazsa, bu ticari bir uyuşmazlık olacağından Ticaret Mahkemesi yetkili olacaktır. 

2- Taraflardan biri gerçek kişi ise, bu durumda Tüketici Hukuku’na başvurma hakkına sahiptir ve arabuluculuk şartı burada da geçerlidir. Taraflar uzlaşamazsa, yine Tüketici Mahkemesi’ne başvurulur.

3- Bir gerçek kişi ya da tüzel kişi, piyasa değerini zedeleyen haksız fiyatlandırma nedeniyle zarara uğramış ve kendisi zarar görmüşse, Rekabet Kurumu’na şikayette bulunabilir. Ancak Türk Ticaret Kanunu, Türk Medeni Usul Kanunu ve Rekabet Mahkemesi’ne göre maddi ve manevi tazminatlar Ticaret Mahkemesi’nden talep edilmelidir. (Burada da arabuluculuk başvurusu kuralı geçerlidir)

Bu kurallar genel niteliklidir, YİNE DE hukuki ilkeler taraflar arasındaki sözleşmelere, tarafların hukuki statüsüne ve aralarındaki diğer anlaşmalara, faturalarına ya da ilgili belgelere göre değişkenlik gösterebilir. 

Daha fazla danışmanlık için lütfen benimle iletişime geçiniz. 

Bu konu Türkiye içinde oldukça yaygındır. İzlenebilecek birkaç yol vardır ancak tarafların statüsüne göre değişiklik gösterir. Lütfen aşağıdaki yanıtlarıma bakınız:

1- Her iki taraf da şirket ise (tüzel kişi) bu durum dava yoluyla çözümlenir. Bu tür talepler için şart, zarar gören tarafın arabuluculuk başvurusu yapmasıdır. Taraflar anlaşmaya varamazsa, bu bir ticari uyuşmazlık olduğundan Ticaret Mahkemeleri yetkili olacaktır. 

2- Taraflardan biri gerçek kişi ise, bu durumda Tüketici Hukuku’na başvurma hakkı bulunmaktadır; arabuluculuk şartı burada da geçerlidir. Taraflar anlaşmaya varamazsa tekrar Tüketici Mahkemesi’ne başvurulur.

3- Gerçek kişi veya tüzel kişi, bir ürün veya hizmetin piyasa değerine zarar veren haksız fiyatlandırma nedeniyle zarar görmüşse ve kendisi zarar görmüşse, Türkiye Rekabet Kurumu’na şikâyette bulunabilir. ANCAK Türk Ticaret Kanunu, Türk Medeni Usul Kanunu ve Rekabetin Korunması Mahkemesi’ne göre, maddi ve manevi zararlar Ticaret Mahkemesi’nden talep edilmelidir. (arabuluculuk başvurusu kuralı burada da geçerlidir)

Bunların genel kurallar olduğu, BUNUNLA BİRLİKTE taraflar arasındaki sözleşmelere, tarafların hukuki statüsüne ve taraflar arasında düzenlenen diğer anlaşmalar, faturalar veya ilgili belgelere göre hukuki ilkelerin değişebileceği belirtilmelidir. 

Daha fazla danışmanlık için lütfen benimle iletişime geçiniz. 

Rekabetin Korunması Hakkında Kanun No. 4054 kapsamında, 57, 58 ve 59 uncu maddeler rekabeti sınırlayan davranışlardan doğan tazminat taleplerini özel olarak düzenlemektedir.

Madde 57 (Haksız Fiil Sorumluluğu):
Bir işletme rekabeti davranış, karar, anlaşma veya hakimiyetin kötüye kullanımı yoluyla engeller, bozar veya kısıtlar ise zarar görenlere uğradıkları tüm zararları tazmin etmekle yükümlüdür. Zarar birden fazla işletmenin davranışından kaynaklanıyorsa, müştereken ve müteselsilen sorumludurlar.

Madde 58 (Tazmin Edilebilir Zarar):
Rekabetin kısıtlanmasından zarar gören taraf, tazminat olarak fiilen ödenen fiyat ile rekabetçi bir piyasada ödenmiş olabilecek fiyat arasındaki farkı talep edebilir. Kısıtlamadan etkilenen rakipler, geçmiş finansal veriler dikkate alınarak hesaplanacak şekilde, olası tüm zararlarını, buna kaçırılan kârlar da dâhil olmak üzere, talep edebilirler. İhlal bir anlaşma/karar sonucunda veya kasıt ya da ağır kusur nedeniyle gerçekleşmişse, mahkemeler ihlalde bulunan tarafın kazancı/elde etmesi muhtemel kârını veya maddi zararını üç katına kadar artırarak tazminat verebilirler.

Madde 59 (İspat Yükü):
Davacı kartel veya koordinasyonu işaret eden göstergeler (örneğin pazar paylaşımı, olağandışı fiyat istikrarı veya paralel fiyat artışları) sunduğunda, ispati davalılara kaydırılır ve koordineli hareket etmediklerini ispatlamaları gerekir. Rekabete aykırı anlaşmalar ve uyumlu uygulamalar her türlü delille ispatlanabilir.

Pratik sonuç:
Bu hükümler uyarınca, özel tazminat davası doğrudan hukuk mahkemeleri önünde T.C. Rekabet Kurumu’na şikâyette bulunmadan açılabilir. Bununla birlikte, Kurum’un yürüttüğü soruşturma veya aldığı karar davayı güçlendirebilir.

Bu aşamada, potansiyel bir fiyat belirleme düzenini gösterecek yeterli olgusal temel (pazar verileri, fiyat eğilimleri, tedarikçi iletişimleri vb.) olup olmadığı değerlendirilmelidir. Hukuki işlem başlatılmadan önce tedarikçilerle temas kurulması da düşünülebilir; konu çözümlenmezse, rekabet kurulu önüne şikâyet sunulması ile hukukî yollara paralel olarak ilerlenebileceği not edilmelidir.

Kartel kaynaklı tazminat davalarının karmaşıklığı ve yapılması gereken maliyet/fayda değerlendirmesi göz önüne alındığında, fiili zararların kapsamı ve mevcut bilgilerin delil değeri de dâhil olmak üzere meseleyi ayrıntılı şekilde değerlendirmek gerekir.

Rekabeti sınırlayıcı etkisi olan veya olası olan bir anlaşmanın, kararın veya uyumlu uygulamanın yerine getirilmesi,

-Hakim durumun kötüye kullanılması

Bu tür durumlar mevcutsa veya rekabetin ihlali ve zarar söz konusuysa, zamanaşımını kaçırmamak için hem rekabet otoritesine şikâyet hem de zarar talebi aynı anda bir hukuk mahkemesinde dava edilebilir; zarar mahkemesi, rekabet otoritesinin kararını ve bu karara karşı yapılan itirazı bekletici mesele yapacaktır.

Bana ulaşmak için e-posta veya WhatsApp numarası:[email protected] 67 31