Türkiye'daki En İyi Proje Finansmanı Avukatları

Türkiye Bölgesinde Proje Finansmanı Hukuku Hakkında

Proje finansmanı, altyapı ve enerji projelerinin inşası ile işletilmesi için uzun vadeli kredilerin proje gelir akışına dayandırıldığı bir finansman modelidir. Bu yaklaşımda borçlar genelde proje varlığına ve sözleşmelere dayandırılır; borç verenler çoğunlukla proje şirketinin (SPV) kredi geri ödeme kapasitesine güvenerek finansman sağlar. Türkiye’de bu yapı, enerji, ulaştırma ve belediye altyapı projelerinde yaygın olarak kullanılır.

Türkiye’de proje finansmanı, risk paylaşımı, sözleşme yapılandırması ve yerel mevzuat uyumunu gerektirir. Bu nedenle yerel avukat ve hukuk danışmanları, sözleşmelerin geçerliliğini, teminat haklarını ve icra edilebilirliği güvence altına almak için kritik rol oynar. Uluslararası deneyime sahip bir hukuk danışmanı ile çalışmak, yatırımcı güvenini artırır ve işlemlerin sorunsuz ilerlemesini kolaylaştırır. Bu rehberdeki bilgiler kamu mevzuatı ve piyasa uygulamalarıyla uyumlu olarak derlenmiştir.

Güncel yönelimler ve uygulama pratikleri için SPK, EPDK ve Resmi Gazete de dahil olmak üzere resmi kaynakları takip etmek gerekir. Ayrıca Türkiye’deki proje finansmanı pratiği, KÖİ (Kamu Özel İşbirliği) mekanizmaları ve yerel bankacılık düzenlemeleriyle yakından ilişkilidir. SPK ile EPDK mevzuatı ve Resmi Gazete kayıtları bu alandaki en güvenilir başlangıç noktalarıdır.

Neden Bir Avukata İhtiyacınız Olabilir

• Bir RES veya GES projesinde off-taker sözleşmesi, döviz riski ve tarife yapısının net olması gerekir. Hukuk danışmanı bu unsurları inceleyerek riskler ve uyum sorunları konusunda net bir yol haritası çıkarır.

• Bir köprü veya otoyol PPP projesinde imtiyaz sözleşmesi, tarife yapısı ve transfer riskleri net değildir. Vekiliniz risk paylaşımını adil ve uygulanabilir şekilde yazmanıza yardımcı olur.

• Bir enerji projesinin finansmanı için gerekli teminatlar, ipotekler ve güvence mekanizmaları karmaşık olabilir. Avukat, teminat belgelerini düzenler ve sözleşmelerin icra edilebilirliğini sağlar.

• Bir tarımsal veya endüstriyel proje finansmanı için yerel mevzuata uygunluk ve lisans gereklilikleri zaman alabilir. Hukuk danışmanı gerekli lisans süreçlerini yönetir ve kamu yaklaşımını koordine eder.

• Bütçeyi aşan maliyet artışları veya imtiyaz sözleşmesindeki gecikmeler durumunda yeniden finansman veya sözleşme değişikliği için danışmanlık gerekir. Vekil finansal yapılandırmayı optimize eder.

Yerel Mevzuata Genel Bakış

• Kamu Özel İşbirliği Uygulamaları Hakkında Kanun - KÖİ çerçevesinde imtiyaz sözleşmeleri ve altyapı projelerinin özel sektör katılımını düzenler. Yürürlük ve güncel değişiklikler Resmi Gazete’de yayımlanan ilgili yönetmelikler ile yakın takipleşir. Bu mekanizma enerji ve ulaştırma projelerinde sıkça kullanılır.

• Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Mevzuatı - Enerji lisansları, tarifeler ve gerekirse imtiyaz süreçlerini düzenler. 2022-2023 yıllarında bazı maddeler yenilenmiş olup özellikle yenilenebilir enerji projelerine etki eder.

• Sermaye Piyasası Kurulu Düzenlemeleri - Proje finansmanı kredileri, borçlanma araçları ve varlık bazlı finansman konularında kurallar koyar. Türkiye’deki yabancı yatırımcılar için güvenli ve öngörülebilir bir çerçeve sağlar.

Türkiye’de proje finansmanı yapıları, kamu destekli sözleşmeler ve uluslararası kredilendirme pratikleriyle giderek daha entegre hale gelmektedir.

Bu mevzuatlar, yerel riskleri yönetmek için çeşitli teminatlar, garanti mekanizmaları ve ipotek haklarını içerir. Türkiye’deki pratikler, projeye özgü riskleri minimizasyonunu hedefler ve sözleşme kalıplarını bankaların “bankable” bulmasına uygun şekilde hazırlar. Yukarıdaki başlıklar, Türkiye’nin yargı bölgesine özgü düzenlemelere genel bir bakış sunar. SPK ve EPDK mevzuatları daima güncel tutulmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Proje finansmanı nedir?

Proje finansmanı, projenin kendisinden elde edilen nakit akışlarına dayanarak borç verenlerin kredi verdiği bir finansman modelidir. Borç geri ödemesi esas olarak proje gelirlerinden karşılanır ve kredi yapısı çoğu zaman özel amaçlı bir tüzel kişi aracılığıyla kurulur. Bu yapı, riskleri özellikle inşa ve operasyon aşamasında proje taraflarına yoğunlaştırır.

Türkiye'de proje finansmanı nasıl yapılandırılır?

Türkiye'de genelde bir SPV kurulur ve borç verenler ile yatırımcılar bu SPV üzerinden ilişki kurar. Sözleşmelerde off-taker, EPC, O&M ve imtiyaz sözleşmeleri gibi bileşenler net olarak belirlenir. Finansman, yerel bankalar ve/veya uluslararası kredilerle sağlanır ve teminatlar buna göre düzenlenir.

Bir SPV nedir ve neden kurulur?

SPV, yalnızca proje ile sınırlı bir tüzel kişiliktir ve riskleri ayrıştırır. Borç verenler için kredi geri ödeme güvence sağlar; yatırımcılar için ise risk dağılımını netleştirir. Türkiye’de SPV kurmak, sözleşmelerin ve teminatların bağımsız olarak yürütülmesini kolaylaştırır.

Proje finansmanı için hangi taraflar gerekir?

Geliştirici veya sponsorlar, borç verenler (bankalar veya sermaye piyasası araçları sağlayanlar), EPC/O&M sözleşmeleri tarafları ve off-taker gibi taraflar proje finansmanı yapısında yer alır. Ayrıca sigorta şirketleri ve garanti sağlayıcıları da risk dağılımında rol alabilir. Bu taraflar arasındaki etkileşim, sözleşme kalıplarının netliğine bağlıdır.

Gerekli belgeler nelerdir?

Proje tarifi, finansman başvurusu için finansal projeksiyonlar, sözleşme taslakları ve teminat belgelerini içerir. Ayrıca geçmiş finansal veriler, inşa planları ve lisans/izin belgeleri de gereklidir. Hukuki inceleme, sözleşme bütünlüğü ve güvence mekanizmalarını doğrular.

Ne kadar maliyet gerekir?

Proje büyüklüğüne bağlı olarak maliyet değişir; there is no universal fee. Hukuki danışmanlık, mühendislik ve vergi danışmanlığı dahil olmak üzere geniş bir hizmet yelpazesine ihtiyaç olabilir. Başta görüşme ve taslak çalışmalarına göre ücretlendirme yapılır.

Ne kadar sürer?

İlk fizibilite ve sözleşme taslaklarının tamamlanması birkaç hafta sürebilir. Finansman görüşmeleri, imtiyaz sözleşmesi müzakereleri ve lisans süreçleri ise projenin büyüklüğüne göre 6 ay ila 24 ay arasında değişebilir. Tüm süreç, tarafların koordinasyonuna bağlı olarak uzayabilir.

İhtiyacım var mı?

Projenin boyutu ve karmaşıklığına bağlı olarak bir avukat veya hukuk danışmanına ihtiyaç duyarsınız. Yerel mevzuat, sözleşme taslakları ve risk mutabakatı süreçlerinde uzmanlık gereklidir. Özellikle uluslararası yatırımcılar için yerel yasal güvence vazgeçilmezdir.

Fark nedir? Proje finansmanı ile geleneksel borç finansmanı arasındaki fark?

Proje finansmanında kredi geri ödemesi, projenin gelir akışlarına bağlıdır ve çoğu durumda öz sermaye yükü daha düşüktür. Geleneksel kredide ise borç geri ödemesi şirketin genel varlıkları ve krediye bağlıdır. Proje finansmanı, riskleri taraflar arasında teknik ve operasyonel sözleşmelerle dağıtır.

Türkiye'de yabancı yatırımcılar için riskler nelerdir?

Para birimi dalgalanmaları, kamu politikası değişiklikleri ve lisans/izin süreçlerindeki belirsizlikler önemli risklerdir. Ayrıca yerel teminatlar ve ipotekler nedeniyle hakların korunması konusunda dikkat gereklidir. Hukuk danışmanı bu riskleri yapılandırma aşamasında net bir şekilde ele alır.

Sözleşme riskleri nelerdir?

İmtiyaz sözleşmesi, PPA ve EPC sözleşmeleri gibi belgelerdeki belirsizlikler, gecikme ve fiyat değişimleri risklerine yol açabilir. Sözleşme taslaklarında netlik sağlanmazsa projenin finansmanı tehlikeye girebilir. Avukat, risk paylaşımını adil ve uygulanabilir şekilde yazmaya odaklanır.

Çıkış stratejisi nedir?

Çıkış stratejisi, refinansman, maliyet optimizasyonu veya varlık satışı gibi seçenekleri içerebilir. Refanansman, projeden elde edilen nakit akışına bağlı yeni finansmanlar bulmayı amaçlar. Sözleşmeler bu süreçte güvenli ve geçerli kalacak şekilde revize edilmelidir.

Ek Kaynaklar

• Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) - proje finansmanı araçlarına ilişkin düzenlemeler ve borçlanma süreçleri.

• Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) - enerji projeleri için lisanslama, tarifeler ve imtiyaz süreçleri.

• Resmi Gazete - mevzuat değişikliklerinin resmen yayımlandığı kaynağa doğrudan erişim.

Sonraki Adımlar

1. Projenizin kapsamını netleştirin ve temel hedefleri yazılı hale getirin.
2. Bir yerel avukat veya hukuk danışmanı ile görüşerek proje için yasal uygunluk kontrolü yaptırın.
3. SPV yapısını ve ana tarafları belirleyin; kurumsal yapı için gerekli adımları planlayın.
4. Sözleşme paketini tasarlayın: off-taker, EPC, O&M ve imtiyaz sözleşmeleri taslaklarını hazırlayın.
5. Finansman için potansiyel kredi verenlerle görüşün ve teklifi alın; teminat ve güvence mekanizmalarını belirleyin.
6. İzinler, lisanslar ve kabiliyet gerekliliklerini tamamlayın; proje takvimine uygun ilerleyin.
7. İmzalı sözleşmelerin yasal uygunluğunu kontrol edin ve uygulamaya geçirin; risk yönetimini sürekli gözden geçirin.