ทนายความ องค์กรไม่แสวงหาผลกำไรและองค์กรการกุศล ที่ดีที่สุดใน ประเทศไทย

1) เกี่ยวกับกฎหมายองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรและองค์กรการกุศลในประเทศไทย

องค์กรไม่แสวงหาผลกำไรในไทยมักดำเนินการผ่านมูลนิธิหรือสมาคม โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อสังคม ไม่ใช่เพื่อกำไรส่วนบุคคล หลักกฎหมายที่ใช้ดูแลการก่อตั้ง การดำเนินงาน และการยุติองค์กรมีความเฉพาะเจาะจงต่อประเภทองค์กร

การจดทะเบียน การบริจาค และการขอสิทธิประโยชน์ทางภาษีล้วนขึ้นกับสถานะทางกฎหมายและการปฏิบัติตามข้อกำหนดของหน่วยงานรัฐ ผู้ก่อตั้งควรทราบข้อกำหนดการเปิดเผยข้อมูล การบัญชี และการติดตามงบประมาณ

ข้อมูลอ้างอิง: กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์, กรมพัฒนาธุรกิจการค้า, ราชกิจจานุเบกษา

2) ทำไมคุณถึงอาจต้องการทนายความ

ด้านการก่อตั้งและดำเนินงาน NGO มีสถานการณ์เฉพาะที่ต้องการทนายความอย่างชัดเจน เช่น การจดทะเบียนสมาคมหรือมูลนิธิ การจัดทำระเบียบข้อบังคับ การตรวจสอบความสอดคล้องกับ PDPA การขอรับสิทธิพิเศษทางภาษี และการวางโครงสร้างการบริจาคอย่างโปร่งใส

ทนายความสามารถช่วยตั้งแต่การร่างข้อบังคับองค์กร การตรวจสอบความเหมาะสมของโครงสร้างผู้บริหาร และการเตรียมเอกสารเพื่อยื่นขออนุมัติจากหน่วยงานรัฐ ไปจนถึงการให้คำแนะนำด้านความเสี่ยงทางกฎหมายและการสื่อสารกับผู้บริจาค

3) ภาพรวมกฎหมายท้องถิ่น

กฎหมายหลักที่ผู้ประกอบการ NGO ต้องทราบ ได้แก่ ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ซึ่งครอบคลุมการก่อตั้งสมาคมและมูลนิธิ โครงสร้างผู้ถือหุ้น คณะกรรมการ และการดำเนินงานทั่วไป

นอกจากนี้ พระราชบัญญัติคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562 (PDPA) มีผลบังคับใช้เมื่อ 1 มิถุนายน 2565 และกำหนดกรอบการประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลขององค์กรไม่แสวงหาผลกำไรที่ทำงานกับผู้บริจาค ผู้รับบริการ และบุคคลในประเทศไทย

การเปลี่ยนแปลงล่าสุดมักเกี่ยวกับข้อกำหนดการเปิดเผยงบประมาณ รายงานการใช้จ่าย และมาตรการป้องกันการทุจริต ควรติดตามประกาศจากหน่วยงานรัฐที่ดูแลเรื่องการจดทะเบียนและภาษี

4) คำถามที่พบบ่อย

อะไรคือความต่างระหว่างมูลนิธิและสมาคมในประเทศไทย

มูลนิธิเป็นนิติบุคคลที่มุ่งสาธารณประโยชน์และมีทรัพย์สินถาวร ส่วนสมาคมมักมีสมาชิกและกิจกรรมที่เน้นด้านการร่วมมือทางสังคม ทั้งสองรูปแบบต้องจดทะเบียนและปฏิบัติตามข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง

อย่างไรถึงจะจดทะเบียนเป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรได้ถูกต้อง

ต้องเตรียมข้อบังคับอย่างชัดเจน แนบรายการผู้ก่อตั้งและกรรมการ บัญชีเงินบริจาคและการใช้งบประมาณ รวมถึงเอกสารแสดงวัตถุประสงค์ สำหรับมูลนิธิและสมาคม การยื่นขออนุมัติขึ้นกับหน่วยงานรัฐที่ดูแลการจดทะเบียน

เมื่อไหร่ควรขอคำปรึกษาทนายก่อนจดทะเบียน

ก่อนเริ่มขั้นตอนยื่นเอกสารควรปรึกษาทนายเมื่อโครงการมีคำถามเรื่องโครงสร้างผู้บริหาร หรือเมื่อองค์กรมีผู้บริหารและทรัพย์สินร่วมกัน ความชัดเจนตั้งแต่ต้นช่วยลดความเสี่ยง

ที่ไหนจะยื่นคำขอจดทะเบียนองค์กรไม่แสวงหาผลกำไร

การจดทะเบียนมักดำเนินการผ่านหน่วยงานที่ดูแลองค์กรเอกชน เช่น กรมพัฒนาธุรกิจการค้า หรือหน่วยงานที่ดูแลสมาคมและมูลนิธิในพื้นที่ ทั้งนี้ขึ้นกับรูปแบบองค์กรที่คุณเลือก

ทำไมต้องดูแลเรื่องภาษีและการบริจาค

การขอสิทธิพิเศษทางภาษีหรือการยกเว้นภาษีสำหรับองค์กรสาธารณประโยชน์ขึ้นอยู่กับคุณสมบัติและการปฏิบัติตามเงื่อนไขของกรมสรรพากร การรายงานและการตรวจสอบเป็นประจำมีความสำคัญ

สามารถองค์กร NGO ได้รับเงินบริจาคจากต่างประเทศได้หรือไม่

ได้ แต่ต้องปฏิบัติตามกฎหมายรายงานเงินทุนระหว่างประเทศและข้อกำหนดการตรวจสอบทางการเงินที่เกี่ยวข้อง การติดต่อนายทะเบียนเพื่อขอคำแนะนำจะช่วยลดความเสี่ยง

ควรคาดหวังค่าใช้จ่ายในการจดทะเบียนประมาณไหน

ค่าใช้จ่ายแตกต่างตามประเภทองค์กรและจังหวัด โดยทั่วไปมีค่าธรรมเนียมจดทะเบียน ค่าเตรียมเอกสาร และค่าใช้จ่ายทางกฎหมาย ควบคู่กับค่าใช้จ่ายเรื่องบัญชีและผู้ตรวจสอบ

ระยะเวลาการจดทะเบียนนานเท่าไร

โดยทั่วไปอาจใช้เวลา 4-8 สัปดาห์ขึ้นกับความครบถ้วนของเอกสาร และการตรวจสอบของหน่วยงานรัฐ ระหว่างนี้อาจมีการขอเอกสารเพิ่มเติม

ฉันต้องมีคุณสมบัติพิเศษอะไรบ้างเพื่อก่อตั้ง NGO

ผู้ก่อตั้งควรมีความมุ่งมั่นเรื่องวัตถุประสงค์ด้านสาธารณประโยชน์ และพร้อมรับผิดชอบด้านการเงิน การบริหารความเสี่ยง และการไม่แสวงหาผลประโยชน์ส่วนบุคคล

ความแตกต่างระหว่างการบริจาคและระเบียบการรับเงินทุนต่างประเทศคืออะไร

การบริจาคภายในประเทศต้องทำตามข้อกำหนดการเปิดเผยและบัญชี ในขณะที่ทุนจากต่างประเทศอาจอยู่ภายใต้ข้อกำหนดเพิ่มเติมด้านการรายงานและการตรวจสอบ

ข้อควรระวังในการแต่งตั้งกรรมการและผู้บริหาร

ควรแต่งตั้งบุคคลที่ไม่มีประวัติทุจริต มีความสามารถด้านการบริหาร และมีความโปร่งใสในการแสดงงบประมาณและการใช้จ่าย เพื่อป้องกันข้อพิพาทภายในและภายนอก

องค์กรสามารถยุติการดำเนินงานและแจกจ่ายทรัพย์สินอย่างไร

การยุติองค์กรต้องทำตามระเบียบที่กำหนด รวมถึงการแจกจ่ายทรัพย์สินให้กับองค์กรที่มีวัตถุประสงค์สาธารณะเดียวกัน และต้องปฏิบัติตามขั้นตอนทางกฎหมายเพื่อไม่ให้เกิดความเสียหายทางการเงิน

เราจะตรวจสอบประวัติการดำเนินงานขององค์กรได้อย่างไร

ควรบันทึกและเก็บรายงานการประชุม งบการเงิน และเอกสารอื่นๆ เพื่อให้ผู้ตรวจสอบและผู้บริจาคมั่นใจ ความสม่ำเสมอในการรายงานช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือ

5) ทรัพยากรเพิ่มเติม

• กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ - แนะนำแนวทางการจดทะเบียนและการบริหารองค์กรสาธารณประโยชน์ https://www.mhas.go.th
• กรมพัฒนาธุรกิจการค้า - แพลตฟอร์มจดทะเบียนสมาคม มูลนิธิ และองค์กรที่ไม่ใช่บริษัท https://www.dbd.go.th
• ราชกิจจานุเบกษา - แหล่งประกาศพระราชบัญญัติและระเบียบข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง https://www.ratchakitcha.soc.go.th

6) ขั้นตอนถัดไป

1. ประเมินรูปแบบองค์กรที่เหมาะกับโครงการของคุณ (1-2 สัปดาห์)
2. รวบรวมเอกสารสำคัญ ได้แก่ วัตถุประสงค์ รายชื่อผู้ก่อตั้ง และข้อบังคับเบื้องต้น (1-2 สัปดาห์)
3. ปรึกษาทนายความด้านองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรเพื่อออกแบบข้อบังคับและกรอบการบริหาร (2-4 สัปดาห์)
4. ยื่นขอจดทะเบียนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า หรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง (4-8 สัปดาห์)
5. จัดทำบัญชีขั้นต้นและเตรียมเอกสารเพื่อการตรวจสอบทางการเงิน (2-3 สัปดาห์)
6. เปิดบัญชีธนาคารเพื่อองค์กร และแต่งตั้งคณะกรรมการตามข้อบังคับ (1-2 สัปดาห์)
7. ตรวจสอบและยื่นขอสิทธิประโยชภาษีหรือการยกเว้นภาษี หากมีข้อกำหนด (2-8 สัปดาห์)